Bài 6: Thực hành
ĐA DẠNG THẾ GIỚI SINH VẬT

Đề tài: Vườn quốc gia Cát Tiên

- NHÓM 3 -
I. Khái quát chung về Vườn quốc gia Cát Tiên
Vị trí địa lý
I. Khái quát chung về Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Cảnh quan
Đặc biệt là khu vực Bàu Sấu, một điểm tham quan du lịch rất lý thú. 
Nhiều kiểu địa hình xen kẽ các bàu, đầm, các hệ suối, cộng với hơn 90km chiều dài sông Đồng Nai đã tạo nên những cảnh quan đặc trưng với những ghềnh thác, các khu đất ngập nước và bán ngập nước.
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới nấm
Vườn Quốc gia Cát Tiên cũng đã định danh được 370 loài nấm phân bố trong 128 chi, 45 họ. Nơi đây ngoài 300 loài nấm đảm thường gặp ở Việt Nam, còn có thêm 90 loài mới, hơn 20 chi mới hoặc mới tách, 9 họ mới và 1 bộ mới bổ sung cho hệ nấm Việt Nam.


II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới nấm :
Nấm pin lưới
Nấm phát quang
Nấm bạch hương
Nấm hoàng bạch
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên

       VQG Cát Tiên nằm giữa 2 vùng sinh học địa lý từ vùng cao nguyên Trường Sơn xuống vùng đồng bằng Nam Bộ, do vậy hội tụ được các luồng hệ thực vật phong phú, đa dạng. Với 50% là diện tích rừng cây xanh, 40% là diện tích rừng tre và 10% nông trại, danh mục thực vật tại VQG Cát Tiên hiện nay đã xác định được 1.610 loài thuộc 724 chi, 162 họ và phụ họ, 75 bộ thực vật bậc cao có mạch.


2. Giới thực vật
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
Đặc trưng ở đây là các kiểu rừng lá rộng thường xanh mưa ẩm nhiệt đới với các loài cây gỗ, với thành phần loài chiếm ưu thế thuộc họ sao dầu , họ đậu và họ bằng lăng .
Có thể kể tên một số loài cây quý hiếm có tên trong sách đỏ như: gõ đỏ, gõ mật , cẩm lai Bà Rịa, cẩm lai nam , cẩm lai vú, giáng hương.

II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
Giới thực vật VQG Cát Tiên được chia thành 5 kiểu rừng chính:








II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
Rừng lá rộng thường xanh: ưu thế là các loài cây gỗ thuộc họ dầu như dầu rái, dầu lông, cẩm lai Bà Rịa, gỗ đỏ, giáng hương….
“Cây Gõ Bác Đồng", loài Gõ đỏ quý hiếm có tên trong Sách đỏ Việt Nam, có đường kính hơn 2m, cao khoảng 40m.
Cây dầu rái
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
- Rừng lá rộng thường xanh nửa rụng lá: thành phần các loài cây gỗ rụng lá trong mùa khô như bằng lăng , tung , râm .
Cây bằng lăng 6 ngọn
Cây tung
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
Rừng hỗn giao gỗ, tre nứa: đây là kiểu rừng thứ sinh nhân tác của rừng thường xanh và nửa rụng lá, do bị lửa rừng, chất độc hóa học, rừng bị mở tán và tre nứa xen vào. Thành phần cây gỗ thường gặp là vấp, bằng lăng … hai loài tre chủ yếu là lồ ô và mum . 
Cây bằng lăng
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
- Rừng tre nứa thuần loại: đây cũng là kiểu rừng phụ thứ sinh nhân tác, sau khi rừng bị phá làm nương rẫy rồi bỏ hoang hóa, các loài tre nứa xâm nhập và phát triển.
Cây lồ ô
Cây tre
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
Thảm thực vật đất ngập nước: thực vật ưu thế là các loài cây gỗ chịu nước như bồ am, lộc vừng xen lẫn với lau (cỏ đế), lách.
Cây lách
Cây lộc vừng
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
2. Giới thực vật
Vườn quốc gia Cát tiên còn là nơi cư trú của các loài Lan
Lan bò cạp
Lan thủy tiên tua
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên

VQG Cát Tiên có Giới động vật đa dạng và phong phú về thành phần loài, các loài quý hiếm có ý nghĩa bảo tồn nguồn gen trên toàn thế giới. Khu hệ động vật của VQG Cát Tiên có những nét đặc trưng của khu Giới động vật vùng bình nguyên Đông Trường Sơn, có quan hệ chặt chẽ với Tây Nguyên.


3. Giới động vật
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Bảng : Thống kê Giới động vật VQG Cát Tiên
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp thú
Cho đến nay, các nghiên cứu đã ghi nhận được ở Cát Tiên có 113 loài thú, thuộc 38 họ và 12 bộ. Trong đó có tới 43 loài thú đang bị đe doạ tuyệt chủng trong nước và trên toàn cầu với 38 loài có tên trong Sách đỏ Việt Nam (2007).
Ngoài ra, còn có 18 loài và phân loài thú là đặc hữu cho tiểu vùng địa sinh học Đông Dương và đặc biệt có 3 loài và phân loài là đặc hữu cho Việt Nam là chà vá chân đen, tê giác một sừng Việt Nam và hoẵng Nam bộ. Tỷ lệ các loài đặc hữu cao đã nâng cao tầm quan trọng của VQG Cát Tiên đối với công tác bảo tồn đa dạng sinh học trong nước và trên thế giới.

II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp thú: Các loài thú tiêu biểu


Chà vá chân đen
Tê giác 1 sừng
Hoẵng Nam Bộ
Bò tót
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp thú: Các loài thú tiêu biểu


Gấu ngựa
Voi Châu Á
Báo hoa mai
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp chim


Gồm 351 loài thuộc 64 họ của 18 bộ. Trong đó có 17 loài quí hiếm đã được phát hiện và có tên trong sách đỏ Việt Nam. Một số loài chim quí hiếm có ở Cát Tiên như: hạc cổ trắng, công, già đẫy java, quắm cánh xanh, ngan cánh trắng, gà so cổ hung.
VQG Cát Tiên nằm trong vùng chim đặc hữu (EBA) vùng đất thấp nam Việt Nam, có quần thể của 3 loài chim trong vùng chim đặc hữu là: gà so cổ hung, gà tiền mặt vàng, chích chạch má xám .


II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp chim: các loài chim tiêu biểu


Hạc cổ trắng

Công
Gà tiền mặt đỏ
Gà lôi hông tía
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp bò sát


Các loài bò sát có 109 loài thuộc 17 họ và phân họ, 4 bộ, trong đó có 18 loài có tên trong sách Đỏ Việt Nam như: cá sấu Xiêm,trăn gấm, trăn đen …

Cá sấu Xiêm
Rắn lục hồng ngọc có đôi mắt đặc biệt màu nâu đỏ
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp lưỡng cư


Các loài lưỡng cư có 41 loài thuộc 6 họ, 2 bộ trong đó có 3 loài được ghi tên trong sách đỏ Việt Nam như cóc mắt chân dài , cóc rừng, chàng andecson .

Ếch cây xanh – loài ếch mới được phát hiện năm 2013
Cóc rừng
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp côn trùng


Hiện nay đã ghi nhận được 756 loài thuộc 68 họ, 10 bộ. Riêng các loài bướm đã xác định được 450 loài, chiếm hơn 50% tổng số loài bướm được ghi nhận ở Việt Nam. Các loài quý hiếm có 2 loài là bướm phượng (Sách Đỏ Việt Nam năm 2007) và bướm phượng cánh sau vàng, bướm phượng cánh kiếm..

Bướm phượng
Bướm phượng cánh kiếm
Bướm phượng cánh sau vàng
II. Sự đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Cát Tiên
3. Giới động vật
Lớp cá


Gồm 159 loài, thuộc 29 họ, 9 bộ. Trong đó, có 1 loài nằm trong sách đỏ Việt Nam năm 2007 và Sách Đỏ IUCN 2008 là loài cá rồng. Từ năm 1986, việc xây dựng nhà máy thủy điện Trị An đã khiến số lượng loài cá này suy giảm nghiêm trọng do môi trường sống thay đổi.



Loài cá rồng
III. Thực trạng tại Vườn quốc gia Cát tiên
Chẳng hạn như hai nhà  máy thủy điện Đồng Nai 6 và 6A được xây dựng, chỉ tính riêng Vườn quốc gia Cát Tiên bị mất ít nhất 137ha và làm ngập trên 280ha đất rừng khác thuộc 3 tỉnh Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Phước. Hậu quả: Các loài động vật sẽ mất dần diện tích cư trú, phá vỡ hệ sinh thái,….

III. Thực trạng tại Vườn quốc gia Cát tiên
III. Hướng khắc phục
Hạn chế các công trình thủy điện
Tuần tra, kiểm soát nghiêm ngặt để tránh tình trạng chặt rừng làm rẫy, khai thác gỗ trái phép…
Đưa ra các hình phạt nặng, có tính răn đe đối với những trường hợp phá hoại, khai thác trái phép các động, thực vật trong rừng.
Tuyên truyền cho người dân biết về lợi ích của rừng
Chấm dứt tình trạng di canh – di cư bừa bãi của đồng bào dân tộc
Có những chính sách ưu tiên cho những khu vực khó khăn về kinh tế, giáo dục, y tế... 

CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý THEO DÕI