Cảm hoài

Nguyên tác: Đặng Dung

感 懷

鄧 容

世 耡 悠 悠 奈 老 何
無 窮 天 地 入 酣 歌
時 來 屠 釣 成 功 易
耡 去 英 雄 飮 恨 多
致 主 有 懷 扶 地 軸
洗 兵 無 路 挽 天 河
國 讎 未 報 頭 先 白
掎 度 龍 泉 帶 月 磨

Cảm hoài

Đặng Dung

Thế sự du du nại lão hà,
Vô cùng thiên địa nhập hàm ca
Thời lai, đồ điếu thành công dị,
Sự khứ, anh hùng ẩm hận đa
Tri chúa hữu hoài phù địa trục
Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà
Quốc thù vị phục, đầu tiên bạch,
Kỷ độ long tuyền đới nguyệt ma

--Bản dịch của Tuấn Sơn--

Cảm hoài

Việc nước nhiều ghê ngại tuổi già
Khắp trong trời đất tiếng rên la
Gặp thời kẻ vụng thành công dễ
Việc cũ hùng anh hận tới da
Biết chúa lòng mong giúp đất nước
Đuổi thù đường tận cứu sơn hà
Chưa xong nợ nước tóc sương trắng
Mấy độ mài gươm ánh nguyệt tà

--Bản dịch của Nguyễn Tấn Hưng--

Việc dở dang, há vội già!
Mênh mang trời đất ta bà khúc say.
Ðược thời, hèn mọn có ngày,
Vận thua, hào kiệt đắng cay nỗi lòng.
Những toan giúp chúa trùng hưng,
Hận sao chẳng sức níu sông Ngân Hà.
Hai vai nợ nước thù nhà,
Tóc sương mấy độ trăng tà mài gươm!

--Bản dịch của Trần Nhất Lang--

Chuyện đời còn rối tuổi già rồi
Trời đất bao la những ngậm ngùi
Hèn mạt gặp thời công cũng lạ
Anh hùng lỡ bước hận khôn nguôi.
Chí nâng trục đất mong phò chúa
Binh tẩy sông trời chẳng biết nơi
Đầu bạc chưa xong thù phục quốc
Dưới trăng mài kiếm biết bao hồi.


-- Bản dịch của NguyễnTâmHàn --

*
Tuổi đã xế chiều việc chẳng xong
Buồn phiền nhắp chén giữa mênh mông
Thời may cũng độ phường vô thức
Vận xấu nào tha kẻ khí hùng
Sẻ đất không đường phò thánh chúa
Vạch mây chẳng lối giúp non sông
Quốc thù còn đó, đầu sương phủ
Vàng võ mài gươm bóng nguyệt lồng

Lịch sử:

• Đặng Dung là con Đặng Tất, một tướng tài thời Hậu Trận Năm sinh và năm mất của ông không rõ, chỉ biết ông là người làng Tả Thiên Lộc, huyện Phỉ Lộc, tỉnh Hà Tịnh
• Giận cha mình bị vua Giản Định giết oan (1408) vì lời gièm pha của gian thần sau trận Bô Cô, ông đem quân từ Thuận Hoá về Thanh Hoá, tôn Trần Quý Khoáng lên ngôi vua, và được giữ chức Đồng bình chương sự.
• Ông cùng Nguyễn Cảnh Dị nhiều lần trực tiếp chiến đấu với quân Mịnh Đêm tháng 9 năm Quý Tỵ (1413), Đặng Dung đánh úp doanh trại giặc và xuýt nữa bắt sống tướng Minh Trương Phụ (vì không biết rõ mặt nên Phụ lợi dụng đêm tối dùng thuyền nhẹ trốn thoát được).
• Tháng 11 năm 1413, vua tôi nhà Hậu Trần thế cô cuối cùng bị quân Minh bắt giải về Yên Kịnh Đại Việt Sử Ký Toàn Thư không có chép gì về cái chết của ộng Theo Ngô Thì Sĩ trong Việt Sử Tiêu Án thì ông và Nguyễn Cảnh Dị bị Trương Phụ moi gan ặn
• Ông còn để lại duy nhất một bài thơ, Cảm Hoài, chép trong Toàn Việt Thi Lục Lý Tử Tấn có lời bình phi hào kiệt chi sĩ bất năng (nếu không phải là kẻ sĩ hào kiệt, ắt không thể làm được bài thơ này).